Wypalenie

Syndrom wypalenia zawodowego niewątpliwie występuje również wśród doktorantów/ pracowników naukowych . Jest to zespół objawów powstających w wyniku przeciążenia emocjonalnego oraz fizycznego, o które w pędzie życia naukowego nie trudno. Jest jedną z wielu możliwych reakcji organizmu na chroniczny stres związany z pracą w miejscach, w których wspólną cechą jest ciągły kontakt z ludźmi.
Słowo „wypalenie” bardzo obrazowo kojarzy się z popiołem pozostającym na zgliszczach początkowego, płomiennego zaangażowania w pracę🔥.
Według Christiny Maslach (amerykańskiej psycholog społecznej) wypalenie zawodowe przebiega w trzech etapach, a każdy z nich charakteryzuje się określonymi zmianami w samopoczuciu oraz konsekwencjami dla zdrowia.
 
Etap I: pod wpływem stresu narasta wyczerpanie emocjonalne. Charakteryzuje się brakiem zapału do pracy, zmęczeniem, odrętwieniem
emocjonalnym, pesymizmem, zmiennością nastrojów – m.in. drażliwością a także obniżonym zainteresowaniem sprawami zawodowymi. Występuje również obniżenie aktywności oraz problemy somatyczne (bóle głowy, zaburzenia snu, odżywiania, odporności – prowadzące do częstych przeziębień).
 
Etap II: uruchamia się mechanizm obronny prowadzący do dystansowania się od osób, z którymi pracujemy. Relacje stają się coraz bardziej powierzchowne, sformalizowane, cyniczne, czasami pełne złości. To tak zwana depersonalizacja czyli uprzedmiotowienie, zobojętnienie na innych ludzi po to, aby chronić siebie emocjonalnie.
Osoby doświadczające kolejnych etapów wypalenia mogą nieświadomie wyrządzać krzywdę sobie, współpracownikom, odbiorcom usług i samej firmie. Naukowcy odkryli, że pracownicy doświadczający wypalenia częściej są nieobecni w pracy, wykazują obniżoną produktywność a w konsekwencji nawet odchodzą. Wypalenie jest dodatkowo powiązane z problemami zdrowia psychicznego i fizycznego, w tym odpowiedzialnością emocjonalną, sztywnością poznawczą, cynizmem interpersonalnym, zwiększoną drażliwością. Osoby cierpiące z powodu wypalenia mogą zmagać się z depresją, lękiem, zmęczeniem, bezsennością, obniżoną samooceną i pogorszeniem interakcji społecznych oraz rodzinnych. Przyczyny i konsekwencje wypalenia badane są w dużej mierze za pomocą badań ankietowych, w których ludzie wypełniają kwestionariusze oceniające ich psychologiczne relacje w miejscu pracy, jak również postrzeganie przez nich warunków pracy, stosowanych w niej praktyk zarządzania i innych czynników zawodowych.
 
ETAP III: Uznawany jest on przez ekspertów jako ten najgroźniejszy – związany z obniżaniem się poczucia dokonań osobistych, utratą wiary w siebie, we własne umiejętności. Osoba cierpiąca z powodu
wypalenia traci wiary we własne siły i siłę do czegokolwiek – może
stracić poczucie celu w życiu i wpadać w skrajne emocje. Brak
zadowolenia z własnych osiągnięć nie tylko zawodowych ale w konsekwencji i z własnego życia, prowadzić może do utraty zdolności rozwiązywania
problemów oraz nieradzeniem sobie z otaczającym napięciem.
 
Bibliografia:
1.Maslach C, Leiter MP. Understanding the burnout experience: recent research and its implications for psychiatry. World Psychiatry. 2016;15(2):103-111. doi:10.1002/wps.20311